30 kwi 11 Księgi wieczyste – ustrój

Księga wieczysta jest to rejestr dostępny publicznie, który prezentuje status prawny nieruchomości. Umożliwia autorytatywnie spradzić, kto i jakie ma prawa do danej nieruchomości. Instytucja ksiąg wieczystych istnieje w wielu europejskich systemach prawnych, choć z pewnością rozwiązania prawne są inne w różnych państwach. Od 1991 roku księgi wieczyste są prowadzone przez wydziały ksiąg wieczystych w sądach rejonowych według lokalizacji nieruchomości. Księga wieczysta zakłada się dla nieruchomości, a nie dla właścicieli, to znaczy, że jedna osoba może być wskazana jako właściciel w kilku księgach wieczystych, aczkolwiek jedno prawo własności winno być wykazane w tylko w jednej księdze wieczystej.

Ustrojem ksiąg wieczystych rządzi kilka zasad. Oto najważniejsze z nich: jawność formalna mówiąca, że każdy ma prawo w obecności pracownika sądu zapoznać się z treścią księgi wieczystej. Nie wolno zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej. Z kolei domniemanie zgodności ze stanem prawnym sygnalizuje, że przyjmuje za pewne, że stan prawny widoczny w księdze wieczystej jest zgodny z prawdą. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych określa, że w razie niezgodności między stanem prawnym widocznym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść Kupującego na podstawie wpisu. Na koniec – pierwszeństwo praw wpisanych oznacza, że ograniczone prawa rzeczowe wpisane do ksiąg wieczystych mają pierwszeństwo przed identycznymi prawami, które nie są wpisane.